‹ Terug naar alle regionale pacten

Samen zorg ‘maken’ in MakeHealth

Wereldwijd zijn ‘makende’ verpleegkundigen, artsen en patiënten bezig om met nieuwe technologie, zoals 3D-printen, toepassingen te ontwikkelen die hen helpen hun beroep uit te oefenen. Klinkt dit futuristisch?

Samen zorg ‘maken’ in MakeHealth

Nee, want ontwikkelingen als de MakerNurse Community in de Verenigde Staten zijn al voorbeelden van hoe het ‘maken’ centraal staat in de zorg van alledag. Dit gebeurt ook in Nederland, binnen het programma MakeHealth. In multidisciplinaire teams werkten studenten van de Hogeschool van Amsterdam (HVA) onder meer aan een vingerspalk op maat, die fysiotherapeuten in hun praktijk kunnen 3D-printen.

Het woord ‘maken’ refereert aan de makersbeweging, waarin de doe-het-zelfmentaliteit (Do It Yourself) voorop staat. De combinatie van doe-het-zelf met oude en nieuwe technieken en technologie staat in de makersbeweging centraal, waaronder het 3D-printen en andere computergestuurde technologie. Met de verwachting dat steeds meer mensen in de nabije toekomst over dergelijke technologie beschikken – thuis, op het werk of in openbare ruimten - nemen de mogelijkheden voor de zorgsector ook toe. Het is dan ook een uitdaging om deze nieuwe werkwijzen ook op te nemen in het onderwijs van toekomstig zorgpersoneel en hen hiermee vertrouwd te maken.

Agefriendly City Amsterdam 

En dat gebeurt ook. Zorg-, onderwijs- en kennisinstellingen hebben bijvoorbeeld de handen ineen geslagen voor MakeHealth in het kader van ‘Agefriendly Cities’ van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waarvan Amsterdam deel uitmaakt.

In het programma MakeHealth onderzoeken patiënten, zorgverleners (in opleiding), ziekenhuizen en zorginstellingen, (jonge) ontwerpers, kunstenaars, beleidsmakers en zorgondernemers hoe stakeholders in de zorg ‘maker’ kunnen worden van zorgoplossingen. Zo kunnen zij een bijdrage leveren aan de zelfredzaamheid van patiënten of aan het ondersteunen van zorgverleners in hun dagelijkse praktijk.

Binnen MakeHealth hanteren we de volgende definitie van health: ‘het vermogen van mensen zich aan te passen en eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’, naar Huber et al. (2011). Vanuit deze definitie is er ruimte om te kijken hoe je zorgoplossingen kunt maken die de zelfredzaamheid van patiënten ondersteunen.

MakeHealth is een initiatief van Waag Society, Instituut voor Kunst, Wetenschap en Technologie in Amsterdam. In het multidisciplinaire samenwerkingsverband werken wij samen met onder meer Design Academy Eindhoven, Willem de Kooning Akademie en Hogeschool van Amsterdam. Doel is aanstormend talent de kans te geven zich te ontplooien binnen een maatschappelijke context en de inzichten in de verschillende curricula te implementeren. Vanuit de zorg zijn 3D Innovatie Lab (VU Medisch Centrum) en Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (locatie Oost) betrokken. En er is nauw contact met de gemeente Amsterdam.

Vingerspalk 

Een van de voorbeelden van MakeHealth komt uit de zorgpraktijk. De opleiding fysiotherapie van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) vroeg zich af wat 3D-printen zou kunnen betekenen voor onze toekomstige zorgpraktijk. Studenten van de HvA werkten samen in multidisciplinaire teams in Waag Society’s Fablab Amsterdam. In dit lab kunnen mensen hun ideeën realiseren in een prototype of product met behulp van digitale apparatuur, waaronder 3D-printers.

Het Fablab wordt al ingezet voor onderwijs in het algemeen; op het gebied van de zorg zijn er nog ongekende mogelijkheden. Een van de toepassingen die voortkwam uit het onderzoek van de studenten was het op maat maken en printen van een vingerspalk. De vingerspalken die nu worden geleverd zijn standaardmaten en passen niet precies. Wat gebeurt er als je zo’n spalk precies op maat van de patiënt zou kunnen printen in de fysiotherapiepraktijk? We onderzoeken nu de mogelijkheden en de gevolgen ervan voor de zorgpraktijk. Hoe ondersteunt 3D-printen zorgverleners in hun dagelijkse praktijk en wat verandert er voor hen? Is deze oplossing beter dan bestaande? Efficiënter? Past dit binnen de zorgverlening van lokale overheden? En: wat zijn de ethische en juridische consequenties?

Kortom, innovatie zal ook de praktijkvoering in de zorg veranderen. Een aantal opleidingen heeft zorg & technologie al in hun curriculum opgenomen, maar de toekomstige zorgprofessionals zijn nog onvoldoende voorbereid op de mogelijkheden van nieuwe zorgtechnologie.

Meet Ups 

Om de kennis uit het Fablab en MakeHealth te delen met anderen en de dialoog aan te gaan met een breed publiek, wordt op 16 juni 2016 een bijeenkomst georganiseerd in Pakhuis de Zwijger, binnen het ‘Care in the City’-programma. Deze bijeenkomst is bedoeld voor zorgprofessionals, patiënten, ‘makers’, beleidsmakers, verzekeraars en de MakeHealth community. De bijeenkomst is de vierde Meet Up die MakeHealth organiseert. Klik hier voor het programma

Op de hoogte blijven Wilt u op de hoogte blijven van de activiteiten van MakeHealth? Meld u dan aan op de MakeHealth-pagina van de meetups. En voer met ons het virtuele of fysieke debat over de mogelijkheden en grenzen van maakbare zorg binnen MakeHealth.

Sabine E. Wildevuur, hoofd Creative Care Lab Waag Society en onderzoekster aan de VU Universiteit Amsterdam

Gerelateerd aan