‹ Terug naar alle regionale pacten

Hoe helpen we Ryan aan een startkwalificatie?

Ryan is 21 jaar. Hij heeft geen gemakkelijke start gehad: verslaafd geboren, opgegroeid in verschillende leefgroepen. Zijn gedrag is complex. Zijn schoolcarrière in het speciaal onderwijs leidde niet tot een diploma. Ryan is intelligent genoeg. Dat wel, maar zijn gedrag zit hem in de weg. En nu heeft hij geen startkwalificatie. Werkloos, een beperkt netwerk en een bijstandsuitkering.

Hoe helpen we Ryan aan een startkwalificatie?

Wat is het toekomstperspectief van Ryan? Net als iedereen wil hij graag werken, iets betekenen in de maatschappij. Ryan zou een van de mensen kunnen zijn die staatssecretaris Klijnsma voor ogen heeft voor een participatiebaan. Voor de zorgsector is het creëren van dit soort banen in deze tijd een enorme opgave. Stelselwijzigingen, transities en transformaties vergen veel van zorgmedewerkers. Alles verandert, er is minder geld beschikbaar en de kwaliteitseisen nemen eerder toe dan af. Extra banen creëren voor medewerkers die doorgaans ook extra aandacht nodig hebben staat dan niet direct bovenaan de prioriteitenlijst. Terwijl de intrinsieke motivatie er wél is: het zijn immers vaak onze cliënten die nu langs de kant staan. In de jeugdzorg, in de GGZ en in de gehandicaptenzorg. 

Is er voldoende werk voor iedereen? 

De zorg heeft in dit geval nóg een verantwoordelijkheid. Een startkwalificatie op de arbeidsmarkt is net zo belangrijk als bijvoorbeeld goede persoonlijke verzorging en administratie. Betere samenwerking tussen jeugdzorg en onderwijs zou kunnen helpen die kwalificatie te halen. 

Vervolgens is de vraag hoe we iedereen die wil werken maar geen werk geeft, aan de slag krijgen. Dat is een enorme uitdaging, waarvoor we verschillende middelen inzetten. Denk aan sectorplannen, scholingsvouchers, premiekortingen en subsidieregelingen. Al die regelingen zijn mooi, maar hebben ook hun grenzen. Is er eigenlijk wel voldoende werk voor iedereen?

Als we kijken naar de groep mbo’ers, lijkt het antwoord ´nee´ te zijn. In de hele maatschappij en ook in de zorg daalt het aantal mbo-banen. Een aantal zorgkantoren stelt in hun inkoopvoorwaarden al eisen aan het aantal hbo´ers dat in dienst moet zijn. 

Terug naar Ryan. Als hij uiteindelijk een startkwalificatie haalt, is dat waarschijnlijk op mbo-niveau. En met zijn complexe gedrag zal hij altijd een werkbegeleider nodig hebben. Dan staat hij achterin de rij, met vóór hem wegbezuinigde boventalligen, jongeren zonder ´gebruiksaanwijzing´, werklozen met relevante ervaring, enzovoort. Kortom: er is werk aan de winkel. Dat moeten we samen doen. Want als verantwoordelijkheden in het midden blijven liggen, gebeurt er meestal niets. 

Een mooie casus voor het Zorgpact 

Ryan is een mooie casus voor ons Zorgpact, aanjager van de samenwerking tussen onderwijs, overheid en (zorg)organisaties! Het belang van de overheid ligt bij een gelukkige Ryan die bijdraagt aan de maatschappij en geen bijstand nodig heeft. De zorgprofessional die Ryan ondersteunt en het mbo moeten samen kijken hoe ze Ryan aan een startkwalificatie helpen. En de (zorg)organisaties moeten ervoor zorgen dat er in hun bedrijf én functiegebouw ruimte is voor medewerkers die niet in het standaardprofiel passen. 

Tot slot is er een uitdaging voor alle drie de partijen. Stop met het uitsluitend blijven denken in ‘verticale lijnen’: hogerop, sociale stijging, stapelen, klimmen, niveau, beroepskolom, opscholen etc. Voeg de ‘horizontale dimensie’ toe: verbreden en verrijken. Want dat is waar het bij de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt steeds meer om gaat.

Tanja Ineke Zorgpact Kennemerland, Amstelland en Meerlanden