‹ Terug naar alle regionale pacten

Zorgpact Rotterdam: Samen opleiden voor de toekomst

Eind dit jaar heeft Rotterdam naar verwachting een eigen Zorgpact. Dit pact tussen de gemeente en Rotterdamse zorg- en onderwijsinstellingen zal de manier waarop we toekomstige Rotterdamse zorgmedewerkers nu opleiden flink op haar kop zetten. Jacqueline Stuurstraat, directeur van deRotterdamseZorg (op de foto links), en Jacqueline Vermaat, programmamanager Zorgpact Rotterdam, vertellen over de totstandkoming en de inhoud van het pact.

Zorgpact Rotterdam: Samen opleiden voor de toekomst

Bron: e-zine Albeda College

Leerlingen die direct bij de start van hun opleiding in de praktijk gaan werken. En docenten die óp de werkvloer lesgeven, waarbij ze aan de hand van wat leerlingen op hun werkplek tegenkomen hun lesprogramma bepalen. Dat is ongeveer hoe zorgmedewerkers in spe rond het jaar 2030 in Rotterdam worden opgeleid.

Momenteel wordt hard gewerkt aan een plan van aanpak. Dat gebeurt nadrukkelijk in samenspraak, zodat alle betrokkenen in december vol overtuiging hun handtekeningen onder het pact zetten. Die betrokkenen zijn de gemeente, de 24 zorginstellingen aangesloten bij het samenwerkingsverband deRotterdamseZorg en vier onderwijsinstellingen – het Albeda College, Zadkine, Hogeschool Rotterdam en het Hoornbeeck College.

Versneld leren 

Jacqueline Stuurstraat, directeur van deRotterdamseZorg legt uit wat de aanleiding is van het Zorgpact Rotterdam. ‘De zorg is de afgelopen jaren enorm veranderd en die tendens zet door. Zorgmedewerkers gaan van “zorgen voor” naar “zorgen dat”, waarbij de klant steeds meer zelf bepaalt hoe hij zorg wenst te krijgen. Bovendien moeten zorgmedewerkers steeds vaker gebruikmaken van nieuwe technologieën en efficiënter werken. Dat vraagt om een geheel nieuwe werkwijze van zorgverleners en dus een enorm aanpassingsvermogen van zorg- en onderwijsinstellingen. Wanneer er nu vragen uit de praktijk komen, kost dit het onderwijs zo’n vier tot vijf jaar om leerlingen met de gevraagde kennis en vaardigheden op te leiden. Dat is voor de snel veranderende praktijk veel te lang.’ DeRotterdamseZorg heeft daarom in 2015, samen met onder meer de branche Gezondheidszorg van het Albeda College, drie pilots opgezet. ‘We hebben lerende experimenten gedaan in de thuiszorg, de psychiatrie en in het ziekenhuis. De leerlingen zijn in de praktijk door docenten en ervaren zorgprofessionals opgeleid. Daarbij stonden kwaliteit van leven en de eigen regie van de klant centraal. De belangrijkste uitkomt van de pilots is, dat leerlingen het vak versneld leren als ze op deze manier opgeleid worden. Hun kennis sluit bovendien beter aan bij de vraag in de praktijk en de leerlingen hebben meer zelfvertrouwen. Zittend personeel krijgt door de aanwezigheid van studenten op de werkvloer bovendien een duwtje in de rug om los te komen van ingesleten routines,’ aldus Stuurstraat.

Driehoek 

De pilots zijn eind 2015 door Doekle Terpstra, aanjager van het landelijk Zorgpact, uitgeroepen tot een van de koploperprojecten van Zorgpact Nederland. Die toekenning heeft de gemeente en de betrokkenen bij de pilot geïnspireerd tot de totstandkoming van een regionaal zorgpact waarin onder meer opleiden op de werkplek en een leven lang leren centraal staan. Jacqueline Vermaat, van de gemeente Rotterdam, is sinds mei programmamanager van dit Zorgpact. Zij werkt daarbij nauw samen met Stuurstraat. Vermaat: ‘De gemeente heeft groot belang bij het Zorgpact Rotterdam. Als opdrachtgever van maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en welzijn vindt de gemeente het belangrijk dat er goed gekwalificeerde medewerkers in de (ouderen)zorg werken. Daarnaast willen we dat de zorg voldoende werkgelegenheid blijft bieden voor Rotterdammers. Enerzijds op hbo(+)-niveau om hogere inkomensgroepen te behouden of naar de stad te trekken. Anderzijds op mbo-niveau (dus inclusief Helpenden Zorg en Welzijn), omdat deze groep in Rotterdam sterk vertegenwoordigd is. Een sterke moderne zorgsector trekt bovendien innovatieve bedrijvigheid aan.’

Noodzakelijke pijn 

‘De pilots geven goed inzicht in wat mogelijk is’, zegt Stuurstraat. ‘Ze zijn echter geïsoleerd uitgevoerd. We hoefden weinig rekening te houden met bestaande regels. Binnen het Zorgpact Rotterdam onderzoeken en experimenteren we om ervoor te zorgen dat in 2030 de omslag gemaakt is naar leren in de praktijk en een leven lang leren.’ ‘Dat zal af en toe wel pijn gaan doen’, benadrukt Vermaat: ‘Studenten begeleiden die, in wisselende populaties, doorlopend op de werkvloer aanwezig zijn? Dat vraagt tijd en geeft onrust, terwijl zorgmedewerkers het al druk hebben.’ Stuurstraat vult aan: ‘Bovendien is blijvend leren ook “het leren” integreren in het werken. Dat betekent bijvoorbeeld dat zorgmedewerkers na een complexe casus intervisie doen. Ook voor docenten zal het een hele omslag zijn. Zij hebben straks niet meer hun vaste lesprogramma om op terug te vallen en zullen ook bij de instellingen lesgeven.’

Brede verantwoordelijkheid 

Die noodzakelijke pijn is de reden dat Stuurstraat en Vermaat niet overhaast te werk zijn gegaan met een plan van aanpak. Vermaat: ‘Afgelopen juni hebben we met de regiegroep de basis gelegd. De regiegroep bestaat onder meer uit opleidingsmanagers binnen de instellingen en managers in het onderwijs. Samen hebben we de vijf thema’s, de bouwstenen, voor het plan van aanpak bepaald en elf actiepunten vastgelegd. Op 3 oktober vindt de kick-off plaats met zoveel mogelijk betrokkenen. Daarna pakken de leden van de regiegroep met elk een eigen projectteam de elf actiepunten op. Een deel van die actiepunten kan direct afgewerkt worden. Voor de overige punten maken de projectteams plannen van aanpak die samen hét plan van aanpak zullen vormen voor het Zorgpact Rotterdam. Zo zorgen we ervoor dat de betrokkenen samen de verantwoordelijkheid dragen voor het pact. En dat de beweging naar goede afstemming van het onderwijs op de praktijk ook echt ontstaat.’

Scherpe kijk 

Zowel Stuurstraat als Vermaat waarderen Anky Romeijnders, een van de opdrachtgevers van het Zorgpact, voor haar rol bij de totstandkoming van het Zorgpact Rotterdam. Stuurstraat: ‘Anky heeft de afgelopen jaren enorm veel gedaan om ervoor te zorgen dat er gemeenschappelijke initiatieven kwamen die zorg en onderwijs beide verantwoordelijk maken voor de aansluiting van onderwijs op de praktijk. Albeda Gezondheidszorg was bijvoorbeeld een van de partners in de pilots. Anky heeft een scherpe kijk op wat kansrijk is.’

 

Gerelateerd aan