‹ Terug naar alle regionale pacten
  • Home
  • ‘Ontschotten? Laten we de heggen snoeien zodat we erover heen kunnen kijken!’

‘Ontschotten? Laten we de heggen snoeien zodat we erover heen kunnen kijken!’

‘Ontschotting nastreven, dat is wel heel ambitieus!’ Katinka van Garderen – Innovatie van ZorgOpleidingen (IZO) pleit voor relativering: ‘Laten we de schotten reduceren tot heggetjes waar je overheen kan kijken.’ Ontmoetingsplaats voor de derde sessie van de bijeenkomstenreeks “Hoe lerend werkt de zorg” in Roermond is de Graasj, voormalige Fordgarage Op ’t Root, waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt ruimte krijgen om te werken en te leren. Wijkbewoners wordt de mogelijkheid geboden om initiatieven te ontplooien. Het is een multifunctionele trefplaats: eten, spelen, samenkomen, werken: het kan allemaal en iedereen is welkom. Een betere plek om over het opheffen van grenzen tussen onderwijs en arbeidsmarkt te praten is er niet.

‘Ontschotten? Laten we de heggen snoeien zodat we erover heen kunnen kijken!’

Gastorganisaties van de middag zijn Zorg aan Zet en Zuyd Hogeschool. Focus van de werksessie is regio Limburg. Hoe kan het onderwijs bijdragen in het terugdringen van de arbeidstekorten in de zorg? Daarvoor is optimale samenwerking met de arbeidsmarkt nodig: werkgevers moeten studenten naar de praktijk halen en omgekeerd moet het onderwijs meer in de praktijk plaatsvinden. Deze wisselwerking verloopt nog niet altijd even soepel. Wat zijn die valkuilen voor verdergaande samenwerking? En wat zijn juist de mogelijkheden ervan? Vier praktijkvoorbeelden dienen als gespreksstof om tot inzichten te komen.

Van Garderen vervolgt in haar presentatie over het eerste praktijkvoorbeeld: ‘En laten we de samenwerkingsgebieden als gezamenlijke tuintjes zien. Twee daarvan zijn onze praktijklabs waar studenten, docenten, professionals praktijk en leren op een mooie manier samen brengen. De gezamenlijke afstemming met werkgevers vooraf pakt goed uit. Het leren vindt plaats over de grenzen van opleidingen en niveaus heen. Lastig is dat de afstemming enorm veel tijd en inspanning kost. De speciaal hiervoor ingerichte IT omgeving blijkt niet te volstaan. Je hebt het menselijke echte contact nodig, aangevuld met IT omgeving.’

‘De wereld in de zorg verandert sneller dan de kwaliteitsdossiers in het onderwijs. Het werkveld vraagt juist om ontschotting tussen zorg en welzijn’, aldus Bert Kusters, namens ROC Arcus College en Sevagram. ‘Om sneller te kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen in de arbeidsmarkt, moeten de kwalificatiedossiers voortdurend worden herzien en zijn keuzedelen noodzakelijk. Er is behoefte aan een basisopleiding waarbij onderwijs in de praktijk plaatsvindt, op basis van individuele gevallen.’ Daar zijn veiligheid, vertrouwen en de ruimte om te mogen ondernemen voor nodig: bijvoorbeeld door de begeleide onderwijstijd niet aan docenten te koppelen maar aan werkbegeleiders en praktijkleersituaties.

Mariëlle Goffin van Calibris Advies en betrokken bij WijkLeerbedrijf Maastricht: ‘Wij hebben geen problemen met de begeleide onderwijstijd want die vindt plaats in de praktijk. De ROC studenten (niveau 1 en 2) houden zich bezig met taken die niet meer in WMO, thuiszorg en dergelijke zitten. Beoordelingen vinden gewoon bij mensen thuis plaats.’ Een succesvol concept dat navolging verdient. ‘We hebben geprobeerd de maatschappelijk waarde inzichtelijk te maken door alle facetten te becijferen. Dan blijkt dat we afgelopen vier jaar 8 ton hebben opgeleverd. Prachtig toch? Hoe kunnen we dit soort rendementen onder de aandacht te brengen zodat meer partijen hiervan profiteren? Daar maak ik me sterk voor.’

Erik van Rossum en Else van Selst, Zuyd Hogeschool en Zuyderland Zorgcentra: ‘We zijn gestart met een HBO-V duaalvariant ouderenzorg. We wilden heel graag per studiejaar 18-19 studenten laten instromen. Een eerste groep van 12 studenten vanuit zo’n 7 zorgorganisaties is begonnen. Het idee achter de variant is dat de veldpartners samen de inhoud van dit programma inrichten en dat studenten bij alle zorgpartners kennis en vaardigheden opdoen. Zorgveld bepaalt de inhoud, Zuyd levert didactische expertise. We willen af van dat wij-zij gevoel. Docenten moeten in de praktijk meedoen, omgekeerd willen we klinische experts in het onderwijs betrekken. Partners, studenten en werkbegeleiders zijn enthousiast, dat is belangrijk voor het slagen ervan. Het doorzetten, investeren en opschalen van deze opleidingsvariant vraagt om bestuurlijke durf en visie.’

Wat leverden de sessies aan inzichten en aandachtspunten op?

  • Ontschotting lukt het beste met een regionale aanpak, zoals Limburg al met succes laat zien.
  • Soms moet je burgerlijke ongehoorzaam zijn en lef tonen. Durf klein te beginnen en stel het perspectief van de cliënt centraal (positieve gezondheid).
  • De combinatie van studenten en professionals op de werkplek is ideaal voor permanent leren voor beide groepen.
  • Beschouw de student als medewerker in opleiding. Benader en betitel hem als een collega.
  • Streef naar structureel afstemmen en samenwerken. Zowel tijdens opleiden van nieuwe/toekomstige medewerkers in de zorg als het opleiden van reeds werkenden in de zorg.