‹ Terug naar alle regionale pacten
  • Home
  • Ruim 100 bezoekers themaweek bij VWS en OCW

Ruim 100 bezoekers themaweek bij VWS en OCW

Van 19 tot 23 maart vond de themaweek ‘innovatieve samenwerkingen’ plaats, bij de ministeries van OCW en VWS. De medewerkers van deze ministeries zetten zich elke dag in om verschillende problemen op te lossen voor professionals en cliënten. Maar soms biedt het werkveld al de oplossing voor een probleem. In drie sessies wisselden ruim 100 beleidsmedewerkers, Koplopers en andere aanwezigen goede voorbeelden uit van samenwerkingen in zorg en welzijn.

Ruim 100 bezoekers themaweek bij VWS en OCW

‘Onderwijs moet gaan over de cliëntvraag’ 

Koploper TOP College, academie voor Zorg en Welzijn, mocht maandag 19 maart op het ministerie van VWS de themaweek aftrappen. Marian Fieren, Ingrid Essing en Elise Nieuwhof vertelden de beleidsmedewerkers hoe zij werken aan een betere aansluiting van het onderwijs op de praktijk van de leerwerk-studenten. De samenwerking tussen onderwijsinstelling Aventus en zorgpartners 's Heeren Loo en Atlant startte met de vraag: leiden we medewerkers eigenlijk wel goed op in het BBL-traject?

De initiatiefnemers zijn ‘terug naar de bedoeling’ gegaan. Nieuwhof: ‘Onderwijs moet gaan over de cliëntvraag. Daar komt de leervraag van de student uit voort. Dat principe voeren wij door in onze opleidingen, vanaf dag één. Op het TOP College leren studenten in hun eigen tempo, tijdens verschillende instroommomenten en met eigen leervragen.’ Ingrid Essing, opleidingsfunctionaris bij het TOP College, vult aan: ‘Studenten starten elke dag met zijn of haar coach. Dan kiezen ze uit diverse workshops:  Welke lessen ga ik bijwonen? En wat past bij mijn leervraag?’

Open houding 

Wat een dergelijke samenwerking tussen onderwijs en zorg kan opleveren, verkenden Mirjam Fokkema en Susan van Klaveren van Platform 31. In opdracht van de ministeries van VWS en OCW deden zij een onderzoek naar de samenwerking tussen zorg, onderwijs en overheid binnen de verschillende initiatieven van het Zorgpact. Wat levert het samenwerken in de triple helix nu op? Fokkema: ‘2015 was een pittig jaar voor zorg en welzijn, met bijvoorbeeld de invoering van de Wet langdurige zorg (Wlz). Veel organisaties keerden naar binnen. Maar het Zorgpact en organisaties die daar bij betrokken waren hielden een open houding. Maatschappelijke innovatie en complexe vraagstukken vragen om samenwerking door meerdere partijen.’ 

What’s in it for me? 

Aanwezigen discussieerden over het principe van ‘Joint Fact Finding’ – als samenwerkingspartners het vraagstuk definiëren en de meerwaarde van samenwerking benoemen: What’s in it for me, what’s in it for us? In de praktijk is het niet altijd vanzelfsprekend om dit expliciet te bespreken. Nieuwhof herkent dit: ‘Voorwaarde voor samenwerken is een open gesprek. Wij moesten elkaar eerst goed leren kennen om te snappen wat de ander bedoelt. Wij kwamen er bijvoorbeeld achter dat we allebei iets anders bedoelden als we spraken over ‘de leerling’. Ik doelde in gesprek steeds op de BBL’er, maar mijn collega Marian bedoelde een BOL-stagiair.’

De toekomst van zorgberoepen 

Op woensdag 21 maart vertelde hoogleraar Peter van Lieshout over de toekomst van de zorgberoepen. Van Lieshout was tot 2002 directeur-generaal Gezondheidszorg bij VWS. Hij stelde dat beroepen op de terugtocht zijn. De ordening van taken veranderen, kennis is vrij beschikbaar gekomen en de professional is niet enige kennisdrager meer. Het gevolg hiervan: de zorgsector wordt steeds minder gestructureerd via beroepen. Volgens Van Lieshout moet de Nederlandse zorg naar een nieuw systeem van kwaliteitsgaranties.

Kleinschalig experimenteren 

Wat betekent dit voor beleidsvoering? Katja Mur, directeur Macro-Economische Vraagstukken en Arbeidsmarkt bij VWS, bevestigde dat verandering nodig is: ‘We zien dat we moeten transformeren, maar het is lastig om te bepalen hóe. De beroepenstructuur vormt momenteel namelijk de ruggengraat voor het hele zorgstelsel. Dat pleit ervoor om de verandering in kleine stapjes door te voeren.’ Doekle Terpstra, aanjager van het Zorgpact, vulde aan: ‘Dergelijke complexe omwentelingen vragen om kleinschalig experimenteren. Mijn advies is: laat het in de praktijk van alledag gebeuren en breng zo bottom-up innovatie op gang. Je krijgt daardoor vanuit de praktijk beter zicht op waar het knelt. De departementen kunnen hierbij ondersteunen.’

Kiezen, leren en werken in de zorg begint in het vmbo 

Maud Croes, voorzitter van Platform vmbo Zorg en Welzijn en Jan van Nierop, voorzitter van de Stichting Platforms VMBO, waren te gast bij de laatste lunchbijeenkomst van de themaweek. Zij kwamen om een presentatie te geven over Zorg en Welzijn op het vmbo. Daarbij benadrukten ze bij de aanwezige medewerkers van VWS, OCW, DUS-I en RegioPlus hoe belangrijk de samenwerking tussen vmbo, mbo en met werkveld in de regio is om te zorgen voor voldoende en goed opgeleid personeel. 

Kiezen, leren en werken in de zorg begint al in het vmbo. Croes: ‘Drie jaar geleden werd er bij voorlichtingsbijeenkomsten voor niveau 2 nog aangegeven dat deze opleiding geen rooskleurig perspectief op de arbeidsmarkt bood. Dit had een dip in het aantal aanmeldingen tot gevolg. Dergelijke fluctuaties op de arbeidsmarkt zou je in de regio met elkaar moeten opvangen, om grote tekorten waar nu tegenaan gelopen wordt meer te voorkomen. En het leuke is: wanneer je leerlingen in contact brengt met het werkveld in de regio, blijkt dat zij hun beroepskeuze vaak nog aanpassen!’ Ouderenzorg klinkt niet aantrekkelijk voor jongeren, maar wanneer zij aan de praktijk geproefd hebben, smaakt dit vaak naar meer. Daarom is het volgens Croes en Van Nierop belangrijk dat het werkveld en het mbo participeren in loopbaanoriëntatie en -begeleiding, een verplicht onderdeel voor alle vmbo leerlingen.

Maud Croes, voorzitter van Platform vmbo Zorg en Welzijn, presenteert op het ministerie van OCW

Perspectief 

In de discussie die volgde, bleek dat het huidige OCW-beleid (Bestuursakkoord mbo, Sterk beroepsonderwijs) zich richt op doorlopende leerlijnen in de regio, de samenwerking in de regio en het wegnemen van mogelijke belemmeringen om dit vorm te geven. Afgesproken wordt deze bijeenkomst nog een keer te organiseren bij VWS, zodat nog meer VWS’ers kennis kunnen nemen van de ontwikkelingen op het vmbo en dat kiezen, leren en werken in de Zorg al in het vmbo begint.