‹ Terug naar alle regionale pacten
  • Home
  • Samenwerking zorg, welzijn, onderwijs en overheid is grote stap voorwaarts

Samenwerking zorg, welzijn, onderwijs en overheid is grote stap voorwaarts

In het voorjaar van 2015 gaven de ministeries van OCW en VWS het startsein voor het Zorgpact. Het doel is meer samenwerking in de regio tussen onderwijs en zorginstellingen. Inmiddels is de beweging uitgegroeid tot een community van ruim honderd samenwerkingen. Op 21 november keken Zorgpact-aanjager Doekle Terpstra, minister De Jonge en SER-voorzitter Mariëtte Hamer terug op de inspanningen en de opbrengsten van de afgelopen 3,5 jaar. Weliswaar stopt het programma eind dit jaar officieel. Maar, zoals Terpstra ter afsluiting benadrukte, de beweging gaat door. ‘Jullie zijn zelf de dragers en de initiatiefnemers, dankzij jullie wordt het verder in de praktijk gebracht.’

Samenwerking zorg, welzijn, onderwijs en overheid is grote stap voorwaarts

Technologische innovaties, meer regionale verantwoordelijkheid, vergrijzing. Het werkveld van zorg en welzijn verandert snel. Dat vraagt om een andere aanpak van de zorg. Om hierin mee te bewegen is het nodig dat zorgprofessionals zich hun hele leven blijven ontwikkelen. Met die woorden bracht Mariëtte Hamer bij de aftrap van de bijeenkomst op 21 november 2018, in de Raadszaal van de SER, de noodzaak van een leven lang leren onder de aandacht.

Permanent leren

Een van de hoofdthema’s van het Zorgpact is dan ook Permanent leren. Dat houdt in dat leren tijdens het hele leven vanzelfsprekend is en dat kennis en vaardigheden voortdurend op peil worden gehouden. Hiertoe heeft het Zorgpact de afgelopen jaren de samenwerking tussen zorgaanbieders en onderwijsinstellingen ondersteund en versterkt. Er zijn bijeenkomsten en netwerkmeetings georganiseerd, samenwerkingen tot stand gebracht en goede voorbeelden gedeeld. De uitkomsten zijn positief: meer stageplekken, meer leren in de praktijk, meer aandacht in het onderwijs voor het gebruik van technologie. ‘We zijn enthousiast over de beweging die het Zorgpact heeft ingezet en wat we zichtbaar hebben gemaakt’, aldus Danny van Deursen, programmaleider Zorgpact bij VWS.

Actie-agenda Leven Lang Ontwikkelen

Blijven leren is niet alleen een speerpunt van de sector zorg en welzijn, maar ook nodig om onze kenniseconomie op hoog niveau te houden. Door scholing gaat de kwaliteit van de beroepsbevolking omhoog, raken kwalificaties niet verouderd en vinden werkzoekenden een duurzame plek op de arbeidsmarkt. Reden waarom minister Koolmees van SZW en minister Van Engelshoven van OCW de SER hebben gevraagd een actieagenda voor Leven Lang Ontwikkelen op te stellen. Die is onderdeel van een breder pakket aan maatregelen om een sterke leercultuur tot stand te brengen.

Dialoogsessie 'Hoe lerend werkt de zorg?'

De grote raakvlakken van Permanent leren en Leven Lang Ontwikkelen bewogen Zorgpact en de SER ertoe om deze thematiek gezamenlijk op te pakken. Zo hebben er afgelopen jaar twee dialoogsessies en vier werksessies plaatsgevonden.

In de dialoogsessie op 1 februari wisselden zeventig HR-managers, opleiders en andere betrokkenen van zorg en onderwijs hun ervaringen uit. Naar voren kwam dat er al veel goede initiatieven zijn. Bijvoorbeeld dat van Livio, een wijkgeoriëntieerde zorgverlener in Enschede en omstreken, die faciliteert dat hun zorgprofessionals de regie in eigen hand kunnen nemen. Dat we ook intersectoraal van elkaar kunnen leren, blijkt uit het voorbeeld van schoonmaakbedrijf Vebego. Het bedrijf heeft zelfsturende teams die zich voortdurend aanpassen. Dat is mogelijk dankzij dienend leiderschap. Een locatiemanager van Omring verwoordde het als volgt: ‘Ik ben opgehouden mijn mensen te motiveren maar ben ze gaan faciliteren.’

Dialoogsessie 'Van inspirerende voorbeelden naar actie!'

De tweede dialoogsessie op 21 november ging een stap verder dan het delen van inspirerende voorbeelden, namelijk het overgaan tot gezamenlijke acties. De circa zestig managers, projectleiders en bestuurders uit zorg, welzijn, onderwijs en overheid werden dan ook gevraagd na te denken over concrete actievragen. Zoals met welk vraagstuk van Permanent leren of Leven Lang Ontwikkelen ze aan de slag zijn, en wat er al is bereikt.

Ria Jacobs van Zorg aan Zet vertelde hoe de door hen ontwikkelde atlas ervoor zorgt dat denkpatronen worden doorbroken, doordat het vertrekpunt is te kijken wat nodig is aan zorg. En niet denken vanuit de organisaties. De atlas schetst letterlijk een land van mogelijkheden. Dat biedt een enorm perspectief. 

Wieteke Vermeulen van ’s-Heeren Loo, zorgaanbieder voor mensen met een beperking: ‘In september is een opleiding gestart speciaal voor professionals in de High & Intensive Care, kortdurende klinische opname in de GGZ. De doelstelling is dat zij zich ondersteund voelen in hun werk.’

Dagvoorzitter Saskia Tjepkema complimenteerde de aanwezigen dat ze zich niet door vastgeroeste patronen laten vastzetten. Het vraagt een open blik om over de eigen muren heen te kijken. Ze haalde hiervoor de Franse dichter Louis Aragon aan met zijn citaat: “Ik heb het verleden opnieuw verzonnen om de schoonheid van de toekomst te zien.”

Succesfactoren en actiepunten

Tjepkema vroeg om per tafel te noteren welke succesfactoren en welke actiepunten er zijn. Daar kwamen mooie punten in naar voren. Met beroepstrots voor je vak gaan staan. Van Leven Lang Ontwikkelen naar een integrale duurzame inzetbaarheid. Voortbouwen op wat er al gebeurt. Verhogen van de autonomie van de werknemers zodat de intrinsieke motivatie stijgt.

De belangrijkste vragen en actiepunten verschenen via Mentimeter op een groot scherm, om vervolgens plenair de rode draad vast te stellen. Die geven richting en vormen een centrale agenda voor de komende tijd. Een greep:

Hoe kunnen we:

  • Meer autonomie aan professionals geven op het leren en ontwikkelen?
  • Meer veranderkracht organiseren en ondersteunen?
  • Eerder verworven competenties en de kwaliteit van medewerkers valideren?
  • Meer inzetten op faciliteren van medewerkers in plaats van regelen?
  • Beter samenwerken met gemeenten en partijen als het UWV bij Leven Lang Leren?
  • Meer waarderend verantwoorden in plaats van defensief en normerend?
  • De overheid laten doorgaan met faciliteren nu het Zorgpact stopt?

Samen de tekorten oplossen

Minister De Jonge van VWS kan zich vinden in de aangedragen punten. ‘Dat we vandaag met zowel onderwijs als zorg en welzijn en overheid bij elkaar zitten, is al een grote stap voorwaarts. Laten we ons niet alleen richten op zij-instromers, het mbo of goed werkgeverschap, het is noodzaak om op al die zaken in te zetten. Samen moeten we de verwachte tekorten van 100.000 à 125.000 oplossen. Een goed voorbeeld is Pluryn, dat carrièreswitchers een baan én een opleiding aanbiedt. Pluryn had plaats voor 30 mensen, kreeg 600 aanmeldingen en plaatste er 60. Want “volgend jaar hebben we ook weer mensen nodig”. Dat zou elke werkgever in de zorg kunnen doen.’

De aanpak staat er, de beweging gaat door

Terpstra voegde eraan toe dat ‘het Zorgpact als vehikel stopt, maar de aanpak staat.’ De werkwijze van het Zorgpact gaat door via het actieprogramma Werken in de Zorg van het ministerie van VWS, waarbinnen hij een rol heeft als voorzitter van de commissie Werken in de Zorg. Via regionale actieagenda’s wordt gewerkt aan beter leren en anders werken in de zorg. Ook gaat de aanpak van het Zorgpact door in het Actie Leer Netwerk met activiteiten voor de koplopers, ruimte in de regels, themabijeenkomsten, het ophalen van goede voorbeelden en kennisdeling. En ook de SER zet de beweging deels voort, met de actie-agenda Leven Lang Ontwikkelen. ‘We hebben alle vertrouwen in de professionals om het verder brengen in de praktijk’, aldus Terpstra. ‘De beweging gaat door als een stille revolutie.’

‘Die wat mij betreft mag worden opgetild naar een fluisterrevolutie’, zo sloot Hamer de bijeenkomst af.


Tekst: Marianne Lourens, EMMA 

Bekijk hier de video die bij de aftrap van de tweede dialoogsessie is gebruikt. 

De belangrijkste inzichten en aanbevelingen van de regionale samenwerkingen zijn gebundeld in de publicatie ‘De samenwerking dient de mens’ die eind 2017 is verschenen.